Connect with us

Lễ, Tết cổ truyền

Cúng Tất Niên & những điều cần biết

[CPA] Nhâm Dần 2022 – Một trong những việc không thể thiếu trong việc chào đón năm mới Nhâm Dần 2022CÚNG TẤT NIÊN để tiễn biệt năm cũ – Tân Sửu 2021. Vậy cúng Tất Niên là gì? Ý nghĩa, và mâm cúng tất niên 3 miền Việt Nam có gì? Văn khấn bái cúng tất niên như thế nào cho chuẩn?… Hãy cùng làm rõ bên dưới nhé!

Đang thảo luận trong bài này:

>> Xem thêm: Cách cúng Giao Thừa 2022; Những phong tục truyền thống trong dịp Tết cổ truyền 2022

Cúng Tất Niên là gì?

Lễ cúng Tất niên hay tiệc tất niên (tên tiếng Anh là Reunion Dinner – bữa tối đoàn viên, Year End Party – tiệc liên hoan cuối năm, Before New Year’s Eve, hay Offer all year…) là phong tục của mọi gia đình Việt Nam mỗi dịp cuối năm, là một trong những nét đẹp văn hóa mang nhiều ý nghĩa. Không chỉ thể hiện đời sống tâm linh, sự tưởng nhớ đến các bậc tổ tiên của con cháu mà lễ cúng Tất niên còn là dịp các gia đình quây quần bên nhau sau một năm tất bật. Chính vì thế lễ cúng Tất niên luôn là một trong những ngày lễ trọng đại cần được kế thừa và phát huy.

Cúng Tất Niên vào ngày nào là tốt?

Đây là nghi lễ quen thuộc và quan trọng trong những ngày cuối năm, đánh dấu một năm cũ sắp trôi qua và chào đón năm mới tươi sáng hơn. Là phong tục tập quán lâu đời và là nét văn hóa của dân tộc ta hàng ngàn năm nay.

Thường thì tất niên ở nước ta được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm tính theo lịch Âm (tức là ngày 30 tháng 12 Âm lịch, hay còn được gọi là ngày 30 Tết, một số năm thiếu thì sẽ được tổ chức vào ngày 29 tháng 12 Âm lịch (ngày 29 Tết)).

Tuy nhiên có một số gia đình tổ chức cúng tất niên sớm hơn, có thể là ngày 25, 26, 27 hoặc 28 tháng Chạp. Nhìn chung thời gian tốt nhất để tổ chức lễ cúng tất niên vẫn là 2 ngày cuối cùng trong năm cũ.

Thời gian tốt nhất để tổ chức lễ cúng tất niên là 2 ngày cuối cùng trong năm cũ

Thường trong ngày cúng tất niên, gia đình chuẩn bị mâm cơm thật tươm tất. Trước là cúng gia tiên, ông bà tổ tiên những người đã khuất. Sau đó là tất cả các thành viên trong gia đình sum vầy bên mâm cơm ngày cuối trong năm cũ.

Cúng Tất Niên vào giờ nào là tốt?

Không như cúng Giao Thừa phải cúng vào đêm cuối cùng của năm âm lịch cũ (29 hoặc 30 tết tùy năm) và trong giờ Tý (23h-1h), ngày giờ cúng tất niên không thực sự quá quan trọng, miễn là khi cúng, bạn có lòng thành tâm, bày tỏ được tấm lòng tri ân với đất trời, thần linh, gia tiên. Bạn hoàn toàn có thể làm lễ cúng tất niên sớm hơn sao cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của gia đình.

Ý nghĩa của bữa cơm Tất Niên

Lễ Tất niên là một phong tục tập quán lâu đời và mang đậm nét đẹp văn hóa, bản sắc truyền thống của người Việt Nam.

Hoàn tất năm cũ và chào đón năm mới, những sự việc và nhiệm vụ trong năm nay chúng ta đã hoàn thành, chuẩn bị đón năm mới với ý nghĩa và nhiệm vụ mới. Đây chính là cách từng gia đình báo cáo lên bề trên những gì được mất trong năm nay, những gì chưa làm được và mong muốn năm sau sẽ hoàn thành tốt những điều chưa làm được trong năm nay.

Sau một năm vất vả thì mọi người dọn dẹp, ăn uống và trang hoàng nhà cửa. Đây là dịp để mọi người hưởng thụ, nghỉ ngơi và tận hưởng thành quả của cả năm qua. Nhìn thấy không khí những ngày cận Tết thì lòng người trở nên vui vẻ và hạnh phúc hơn.

Dịp lễ Tất niên này chính là lúc để gia đình và người thân tụ họp lại sau những tháng ngày rong đuổi trên đường đời, những gánh nặng mưu sinh sẽ gỡ bỏ, những áp lực học tập bị trôi đi. Cùng nhau tận hưởng những điều hạnh phúc và cuốn trôi những mệt mỏi của năm cũ.

Những việc quan trọng cần làm trong ngày Tất Niên

Với nhiều người, ngày Tất niên cũng là ngày quan trọng chẳng kém gì mùng 1 Tết. Trong ngày này, có 5 việc quan trọng mà bạn nên làm. Những việc này không phải chỉ nhằm mang đến sự may mắn, hanh thông, tài lộc mà còn là một nét đẹp văn hóa lâu đời cần được gìn giữ.

Cúng Tất niên

Trong ngày Tất niên, một việc quan trọng không thể thiếu chính là cúng lễ Tất niên. Những điều cần lưu ý trong lễ cúng này cũng như cách bày biện, chuẩn bị mâm cỗ cúng ra sao…

Cúng đón ông Táo về nhà

Theo truyền thống, các gia đình Việt Nam sẽ tiến hành cúng ông Công ông Táo để tiễn đưa các vị lên chầu trời vào ngày 23 tháng Chạp. Đây là ngày Táo Quân cưỡi cá chép lên thiên đình để bẩm báo mọi việc ở hạ giới trong một năm qua với Ngọc Hoàng.

Vào ngày 30 tháng Chạp (hoặc 29 tết đối với tháng thiếu), bạn cần phải tiến hành cúng để đón ông Táo về lại nhà và bảo hộ cả gia đình trong năm tới.

Tuy nhiên, có rất nhiều gia đình đưa ông Táo về trời nhưng lại lỡ quên mất việc cúng đón ông Táo về nhà. Do đó, cúng đón ông Táo cũng là việc cần làm trong ngày Tất niên mà bạn cần ghi nhớ. Thời gian cũng sẽ rơi vào khoảng từ 11h đến 11h45 phút tối, trước lễ cúng Giao thừa. Những lễ vật cũng sẽ chuẩn bị giống như khi đưa ông Táo lên trời.

>> Xem thêm: Cúng ông Công ông Táo 2022 & những điều cần biết

Tắm lá mùi

Từ xa xưa, tắm lá mùi vào ngày cuối năm đã là một tập tục của dân tộc ta. Sở dĩ có việc làm này là bởi ông bà ta cho rằng tắm lá mùi vào ngày cuối cùng của một năm sẽ giúp xua tan những điều xui xẻo của năm cũ và đón năm mới vui vẻ, tốt đẹp hơn.Còn theo khoa học, việc tắm lá mùi thực tế mang lại rất nhiều tác dụng tốt, được ví như một phương pháp detox cơ thể. Hơn nữa, tắm lá mùi còn được cho là có thể giúp trị trầm cảm, giảm căng thẳng, giảm các cơn đâu đầu, làm sạch da, lưu mùi thơm dễ chịu… giúp người tắm cảm thấy thư thái hơn. Nhờ đó, tâm trạng cũng thoải mái hơn để đón năm mới.

Ăn bữa cơm đoàn viên gia đình

Mâm cơm cúng ngày Tất niên sẽ càng ý nghĩa và đầm ấm hơn nếu cả nhà quây quần, tề tựu đông đủ bên nhau và cùng dùng bữa cơm cuối cùng của năm cũ. Suốt cả một năm tất bật, bạn hãy cố gắng bớt chút thời gian dùng bữa cơm Tất niên cùng ông bà, bố mẹ, anh chị em. Trong những giờ khắc thiêng liêng của sự chuyển giao, hãy sống chậm lại đôi chút để cảm nhận sự ấm áp của thân tình.

Cúng Giao Thừa

Đối với các gia đình làm lễ đón Giao Thừa cùng ngày lễ cúng Tất Niên, sau bữa cơm Tất niên, các gia đình sẽ phải chuẩn bị một lễ cúng Giao thừa. Đây là nghi thức mang giá trị tinh thần, một nghi lễ trừ tịch để tiễn đưa những điều xui xẻo, không may của năm cũ và đón những điều tốt đẹp sẽ đến trong năm mới.

Không chỉ vậy, đây cũng là một nghi lễ mang giá trị văn hóa, thể hiện sự tri ân báo đức với tiên tổ, tiễn những vị thần năm cũ và đón những vị thần mới.

>> Xem thêm: Cách cúng Giao Thừa 2022

Cách chuẩn bị mâm cơm Tất Niên

Về cơ bản, ở mỗi gia đình vào ngày 30 Tết cần chuẩn bị hai mâm, một mâm cúng tất niên và sau đó là ăn tối, còn một mâm khác chuẩn bị cho cúng giao thừa. Người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhà thắp hương và đọc văn khấn, rồi các thành viên khác làm lễ vái. Nội dung chính là mời thần linh, gia tiên về ăn Tết cùng gia đình. Để cho giản tiện, nhiều gia đình gộp chung lễ cúng tất niên với lễ cúng giao thừa.

Mâm lễ cúng Tất niên tùy thuộc theo vùng miền, mỗi nơi sẽ khác nhau và tùy thuộc vào điều kiện gia đình mà chuẩn bị. Thế nhưng, một số vật phẩm nhất định phải có khi cúng theo phong tục của người Việt đó là: mâm ngũ quả, hương hoa, vàng mã, trầu cau, rượu, bánh chưng,… các món ăn trong ngày Tết sẽ được bầy biện trang nghiêm trên bàn thờ. Một số vùng có thêm câu đối đỏ, “gậy ông vải” (là 2 đôi mía còn đủ cả ngọn, lá tươi tốt, buộc khum vào nhau ở hai bên bàn thờ). Đặc biệt, trước khi cúng tất niên, cả gia đình đều phải có mặt, thành tâm kính lễ.

Bữa cơm ngày cuối năm được làm thịnh soạn hơn ngày thường. Tùy từng vùng miền mà có những đặc trưng riêng, như miền Bắc hay có canh móng giò hầm măng, miến lòng gà, xôi, bánh chưng, nem, giò lụa, giò xào… còn miền Trung hay có bánh chưng, bánh tét, giò lụa, gà bóp rau răm, thịt heo luộc, giá chua… đối với miền Nam hay có bánh tét, canh măng, thịt kho tàu, gỏi tôm thịt, nem, chả giò…

Bên cạnh các món mặn nói trên thì ở miền nào cũng thế mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu. Mâm ngũ quả để cúng gia tiên các gia đình nên chọn các loại hoa quả thông dụng và có thể ăn được. Các gia đình có thể chọn 5 loại quả khác nhau, mỗi loại tượng trưng cho ước nguyện của gia chủ thông qua tên gọi và màu sắc của loại quả đó.

Thực đơn tất niên tại nhà gồm những gì?

Thực đơn tất niên ở mỗi vùng miền sẽ có sự khác nhau, sau đây là thực đơn thường dùng ở 3 miền Tổ quốc:

Thực đơn Tất Niên tại nhà của người miền Bắc

Trước đây, mâm cỗ tất niên của người miền Bắc thường sẽ có 6 bát và 8 đĩa gồm:

  • Canh măng
  • Bóng
  • Mực
  • Nấm thả
  • Miến
  • Mọc
  • Thịt gà luộc
  • Giò lụa
  • Chả quế
  • Trứng muối
  • Dưa hành
  • Bánh chưng
  • Lòng gà xào dứa
  • Cá kho

Tuy nhiên, hiện nay, thực đơn tất niên tại nhà của người miền Bắc đã được rút gọn còn 4 bát, 4 đĩa gồm:

  • Giò heo hầm măng
  • Lưỡi heo luộc
  • Bóng thả
  • Miến
  • Canh mọc
  • Thịt gà luộc
  • Thịt heo quay
  • Giò lụa
  • Chả quế (hoặc nem)

Ngoài những món ăn kể trên thì nhiều gia đình còn biến tấu thực đơn tất niên tại nhà với nhiều món ăn khác nhau nhưng vẫn mang đậm hương vị đặc trưng của miền Bắc như thịt đông, nộm chua ngọt…

Thực đơn Tất Niên tại nhà của người miền Trung

Các món ăn truyền thống thường có trong mâm cơm tất niên của người miền Trung gồm:

  • Bánh chưng, bánh tét
  • Đĩa dưa món
  • Đĩa giò lụa Huế
  • Đĩa gà bóp rau răm
  • Đĩa thịt đông
  • Đĩa chả Huế
  • Đĩa thịt heo luộc
  • Giá chua
  • Bát canh măng khô
  • Bát miến Huế
  • Đĩa cá chiên (hay đĩa thịt ram)

Thực đơn Tất Niên tại nhà của người miền Nam

Do đặc trưng thời tiết của miền Nam khá nắng nóng, nên thực đơn tất niên tại nhà của người miền Nam sẽ ưu tiên những món ăn nguội hơn. Thường thì thực đơn tất niên tại nhà của người miền Nam sẽ bao gồm các món như:

  • Bánh tét ăn kèm củ cải ngâm nước mắm
  • Canh măng (thường là dùng măng tươi thay cho măng khô)
  • Canh khổ qua nhồi thịt
  • Thịt kho hột vịt
  • Thịt heo luộc (hoặc quay)
  • Gỏi tôm thịt
  • Nem rán
  • Chả giò
  • Dưa giá
  • Củ kiệu

Văn khấn lễ Tất Niên

Bài cúng Tất Niên là phần không thể thiếu trong lễ cúng Tất Niên cuối năm. Đây là bài văn khấn được các gia đình đọc trong lễ cũng tất niên cuối năm để tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và cảm tạ trời đất.

Mẫu bài cúng Tất Niên cuối năm chuẩn

Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần)

– Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
– Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
– Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.
– Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
– Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.
– Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
– Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ …………….. (1)

Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm …………..(2)
Tín chủ (chúng) con là:……………………………………………………………………….
Ngụ tại:…………………………………………………………………………………………..

Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Hôm nay là ngày 30 tết chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuệ trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án toạ, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khoẻ, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hoà thuận.

Nam Mô A-di-đà Phật (cúi lạy) (3 lần)

Lưu ý khi cúng Tất Niên

Sau đây là những điều cần ghi nhớ khi cúng Tất Niên:

  • Dọn dẹp bàn thờ trước khi làm lễ cúng. Nhớ không di chuyển bát hương mà chỉ lau chùi sạch. Tàn hương vương vãi thì gói lại thả ra sông, ao.
  • Chuẩn bị bát cơm cúng để thắp nhang Hương đèn trên bàn thờ phải lau chùi sạch sẽ bởi hương chính là sự kết nối âm dương, đèn là sự kết nối ngày đêm.
  • Mâm cơm cúng Tất niên phải thịnh soạn hơn bình thường
  • Không dùng tỏi trong các món ăn cúng
  • Dùng trái cây, hoa thật trên bàn thờ, không dùng hoa và quả giả. Một năm chỉ có một dịp Tất niên và năm mới nên không thể tiến hành qua loa được. Bởi mỗi loại hoa quả có ý nghĩa và lời chúc phúc riêng.
  • Mời những anh em, họ hàng và bạn bè thân quyến đến chung vui và cùng nhau cảm tạ năm cũ, đón lộc năm mới
  • Trang hoàng nhà cửa bằng những cành đào, mai và những chậu hoa để khai xuân đón Tết thêm trọn vẹn.

Tiệc Tất Niên công ty là gì?

Tiệc tất niên công ty (hay còn được gọi là Year End Party) là một sự kiện rất quan trọng đối với mỗi công ty, doanh nghiệp. Hiểu theo nghĩa Hán Việt thì “Tất” có nghĩa là kết thúc, hoàn thành, còn “Niên” có nghĩa là năm. Vậy tiệc tất niên được hiểu là một bữa tiệc để cho công ty, doanh nghiệp tổ chức ra nhằm tổng kết, nhìn lại một năm làm việc vừa kết thúc. Đây cũng chính là dịp để lãnh đạo công ty, doanh nghiệp bày tỏ lòng cảm ơn tới nhân viên, đồng thời là dịp vinh danh, khen thưởng và có những sự động viên kịp thời tới từng cá nhân, tập thể đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong năm vừa qua.

Thông thường, tiệc tất niên công ty sẽ được tổ chức vào dịp cuối năm tính theo Âm lịch (thường là trước khi nghỉ Tết 1 đến 2 tuần). Tuy nhiên, cũng tùy thuộc vào từng công ty mà buổi tiệc này có thể được diễn ra sớm hơn, thậm chí nhiều công ty lại lựa chọn mốc thời gian theo năm Dương lịch để tổ chức hoạt động này.

Cúng Tất Niên 2022 là một trong những phong tục truyền thống lâu đời nhằm ghi nhận sự kết thúc của năm cũ (Tân Sửu 2021) và chuẩn bị đón mừng năm mới (Nhâm Dần 2022). Khi ấy, người ta chuẩn bị đồ cúng tất niên, sau đó sẽ dọn cỗ để các thành viên trong gia đình và khách mời cùng ăn. Ngày diễn ra lễ cúng tất niên chính là dịp để cả gia đình sum vầy bên mâm cơm ấm cúng, chia sẻ cho nhau những câu chuyện buồn vui đã diễn ra trong năm và nói ra những nguyện vọng trong năm mới sắp đến. Hy vọng bài viết trên giúp ích cho bạn trong việc tìm hiểu cách cúng tất niên năm Nhâm Dần 2022 này!

5/5 - (2 bình chọn)
Click to comment
guest
0 Thảo luận
Phản hồi nội tuyến (inline)
Xem tất cả bình luận

Đang thảo luận

0
Hãy để lại ý kiến/nhu cầu của bạn!x
()
x